Redakcja

Dziedzictwo kulturowe bywa przeważnie utożsamiane z zabytkami, rozumianymi w sposób tradycyjny, jako np. obiekty ruchome lub nieruchome, zespoły obiektów lub miejsca czy też dzieła sztuki. Tymczasem dziedzictwo kulturowe to nie tylko przydrożne kapliczki, tradycyjne potrawy, pieśni i stroje. Dziedzictwo kulturowe to także programy komputerowe, audycje radiowe i materiały multimedialne — cyfrowe treści. Przez wzgląd na swoją nietrwałość mogą one potrzebować ochrony jeszcze bardziej niż inne dobra kultury.

Przechowywanie danych cyfrowych jest stosunkowo proste. Zapewnienie ich dostępności i użyteczności już takie nie jest. Utrata danych, które w większości zapisywane są w formie cyfrowej stała się problemem cywilizacyjnym. W serwisie digitalheritage.pl publikowane są treści związane z upowszechnianiem, digitalizacją, ochroną, przechowywaniem i zachowaniem obiektów cyfrowego dziedzictwa kulturowego. Głównym redaktorem serwisu jest dr inż. Karol Król.

Serwis digitalheritage.pl jest odpowiedzią na spostrzeżenia, które poczyniono podczas I Kongresu Archeologii Polskiej w 2013 roku w Warszawie, a mianowicie: (1) społeczeństwo jest zainteresowane archeologią, (2) archeologia jest mało obecna lub wręcz nieobecna w polskich mediach (3) jedną z przestrzeni medialnych słabo zagospodarowanych przez archeologów jest internet, (4) w polskim internecie brakuje wiarygodnych źródeł informacji, poświęconych zagadnieniom archeologii [Zdziebłowski 2014].

Nauka obywatelska

Serwis digitalheritage.pl jest realizowany w duchu tak zwanej „nauki obywatelskiej”. Nauka obywatelska to przedsięwzięcia, realizowane również w przestrzeni internetu, w których amatorzy i pasjonaci danej dziedziny realizują projekty badawcze. Projekty nauki obywatelskiej zazwyczaj mają charakter edukacyjny, chociaż służą także celom naukowym, obywatelskim i rekreacyjnym.

Rozwój nauki jako zawodu płatnego jest zjawiskiem stosunkowo nowym, datowanym na drugą połowę XIX wieku. Dwa wieki temu prawie wszyscy naukowcy lub wynalazcy utrzymywali się wykonując inną profesję. Naukowcy-obywatele (citizen scientist) pełnili szczególną rolę w naukach takich jak archeologia, astronomia czy historia naturalna, w których umiejętność obserwacji była ważniejsza niż posiadanie kosztownego sprzętu. Naukowiec obywatelski to wolontariusz, który gromadzi i/lub przetwarza dane w ramach badania naukowego [Silvertown 2009].

Karol Król

Źródła

  • Silvertown, J. (2009). A new dawn for citizen science. Trends in Ecology & Evolution, 24(9), 467-471. https://doi.org/10.1016/j.tree.2009.03.017
  • Zdziebłowski, Sz. (red.) (2014). Cyfrowy archeolog. Podręcznik promocji archeologii w nowych mediach. Poznań: Muzeum Archeologiczne w Poznaniu.

Współpraca z nauką i praktyką

Członkowie redakcji wchodzą w skład zespołu realizującego międzynarodowy projekt naukowy: Cultural heritage of small homelands (International Academic Partnerships, The NAWA Programme, PPI/APM/2018/1/00010/U/001). Projekt realizowany jest przez Uniwersytet Rolniczy w Krakowie, a jego kierownikiem jest prof. Józef Hernik.

Cultural heritage of small homelands

Projekt opiera się na dziedzictwie kulturowym „małych ojczyzn”, które przetrwało do dziś w oryginalnych gatunkach roślin i zwierząt, krajobrazie, i stanowi wyjątkowe bogactwo i wartość. Głównym celem projektu jest opisanie dziedzictwa kulturowego zachowanego w małych społecznościach lokalnych na przykładzie regionu małopolskiego oraz opisanie podobnych ekosystemów w Europie i na świecie.